ธปท. ออกประกาศที่ 57/2569 ขยายเกณฑ์กำกับธุรกรรมเงินสดตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป มีผล 1 พ.ย. 2569 — ฝากเงินสดตั้งแต่ 5 ล้านบาทภายในวันเดียวกันที่สาขา ธนาคารต้องตรวจสอบลูกค้าเข้มข้น (EDD) สอบถามแหล่งที่มาและวัตถุประสงค์ ครอบคลุมฝากเช็ค/ดราฟต์ไม่ทราบที่มา แลกธนบัตร ซื้อขายเงินตราต่างประเทศ และชำระเบี้ยประกัน/ผลิตภัณฑ์ลงทุนด้วยเงินสด ไม่กระทบช่องทางอิเล็กทรอนิกส์

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ออกข่าว ธปท. ฉบับที่ 40/2569 เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2569 แจ้งว่าได้ออกประกาศ ธปท. ที่ 57/2569 เรื่อง หลักเกณฑ์การบริหารจัดการความเสี่ยงของธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสดสำหรับสถาบันการเงิน (ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 143 ตอนพิเศษ 254 ง วันที่ 22 ตุลาคม 2569) มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 โดยยกระดับการกำกับดูแลธุรกรรมฝากเงินสดมูลค่าตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไปภายในวันเดียวกัน และขยายขอบเขตไปยังธุรกรรมเงินสดประเภทอื่น เพื่อป้องกันปัญหาเงินเทาและบัญชีม้า ผู้ที่ได้รับผลกระทบคือลูกค้าที่ทำธุรกรรมเงินสดมูลค่าสูงผ่านสาขาธนาคาร รวมถึงธุรกิจ SME ที่รับชำระเป็นเงินสดจำนวนมาก

สาระสำคัญ

• ฝากเงินสดตั้งแต่ 5 ล้านบาทภายในวันเดียวกัน: สถาบันการเงินต้องตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับลูกค้าอย่างเข้มข้น (Enhanced Due Diligence: EDD) เช่น สอบถามแหล่งที่มาของเงิน วัตถุประสงค์ หรือขอเอกสารประกอบ ตามระดับความเสี่ยงของลูกค้า
• ใช้เฉพาะธุรกรรมผ่านสาขา: ธปท. ระบุว่าหลักเกณฑ์นี้ไม่กระทบการใช้บริการของลูกค้าผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์
• ขยายขอบเขตธุรกรรมเงินสดตั้งแต่ 5 ล้านบาทเพิ่มเติม: การฝากเช็คหรือดราฟต์ที่ไม่ทราบแหล่งที่มาที่ชัดเจน การรับแลกธนบัตรสกุลเงินบาท การรับเงินสดเพื่อออกเช็คหรือดราฟต์ การซื้อ ขาย หรือแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ และการรับชำระค่าเบี้ยประกันภัย ค่าผลิตภัณฑ์การลงทุน หรือธุรกรรมอนุพันธ์ทางการเงิน
• หน้าที่รายงาน: หากสถาบันการเงินพบธุรกรรมที่ผิดปกติหรือไม่สอดคล้องกับพฤติกรรมปกติของลูกค้า ต้องรายงานให้ ธปท. ทราบ ขณะเดียวกันต้องอำนวยความสะดวกแก่ลูกค้าอย่างเหมาะสม และมีแนวทางดูแลลูกค้าที่ได้รับผลกระทบอย่างรวดเร็วและเป็นธรรม
• ต่อยอดจากเกณฑ์เดิม: ตามคำถาม-คำตอบของ ธปท. เกณฑ์ธุรกรรมเงินสดตั้งแต่ 5 ล้านบาทใช้กับการเบิกถอนเงินสดและการขึ้นเงินเช็คเงินสดที่ไม่ขีดคร่อมมาตั้งแต่ 1 เมษายน 2569 แล้ว รอบนี้เป็นการขยายไปยังฝั่งฝากเงินและธุรกรรมเงินสดอื่น ๆ ตั้งแต่ 1 พฤศจิกายน 2569

สิ่งที่ SME ต้องเตรียม

• เตรียมคำอธิบายแหล่งที่มาของเงิน หากนำเงินสดตั้งแต่ 5 ล้านบาทไปฝากที่สาขาในวันเดียวกัน เจ้าหน้าที่ธนาคารจะสอบถามแหล่งที่มาและวัตถุประสงค์ และอาจขอเอกสารประกอบ เช่น ข้อมูลกิจการ ควรมีหลักฐานการขายหรือใบเสร็จรับเงินพร้อมแสดง
• แสดงตัวตนทุกครั้ง ตามคำถาม-คำตอบของ ธปท. ผู้ทำธุรกรรมต้องแสดงบัตรประชาชน (หรือหนังสือเดินทางสำหรับชาวต่างชาติ) พร้อมเบอร์โทรศัพท์หรืออีเมล และลงลายมือชื่อ
• โอนเงินและเช็คขีดคร่อมไม่ได้รับผลกระทบ การโอนเงินผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์และการใช้เช็คขีดคร่อมตั้งแต่ 5 ล้านบาทยังทำได้ตามปกติ เพราะติดตามเส้นทางการเงินได้ SME ที่รับ-จ่ายเงินก้อนใหญ่ควรใช้การโอนหรือเช็คขีดคร่อมแทนเงินสด
• ธุรกิจที่รับเงินสดมาก เช่น ค้าปลีก ค้าส่ง ร้านทอง ร้านแลกเงิน ควรแจ้งพนักงานการเงินให้ทราบขั้นตอนใหม่ และอาจแบ่งรอบนำฝากให้สอดคล้องกับยอดขายจริงเพื่อไม่ให้เกิดความล่าช้าหน้าเคาน์เตอร์
• ไม่ใช่การอายัดบัญชี ธปท. ชี้แจงว่าการตรวจสอบนี้ไม่ใช่การอายัดบัญชี ลูกค้ายังใช้บัญชีทำธุรกรรมอื่นได้ตามปกติ

ที่มา: ธนาคารแห่งประเทศไทย — ข่าว ธปท. ฉบับที่ 40/2569 วันที่ 26 ตุลาคม 2569 | ราชกิจจานุเบกษา — ประกาศ ธปท. ที่ 57/2569 | คำถาม-คำตอบ ธปท.