กลับไปหน้าบทความทั้งหมด
ภาษีมูลค่าเพิ่ม · 8 พ.ย. 2569

ใบกำกับภาษีค่าน้ำมันต้องมีเลขทะเบียนรถ ประกาศฯ 39 ข้อ 4 รถกระบะพนักงานขอคืนได้ ใบย่อไม่ได้

ใบกำกับภาษีค่าน้ำมันเป็นเอกสารที่ SME มีเยอะที่สุดชนิดหนึ่ง แต่ก็เป็นรายการที่ภาษีซื้อหลุดบ่อยที่สุดเช่นกัน พนักงานเติมน้ำมันแล้วหยิบใบเสร็จอย่างย่อจากตู้มาให้ บางใบเป็นชื่อบริษัทแต่ไม่มีเลขทะเบียนรถ บางใบเป็นรถเก๋งของกรรมการ บางใบเป็นรถกระบะส่วนตัวของพนักงานขายที่บริษัทจ่ายค่าน้ำมันให้ ฝ่ายบัญชีจึงต้องตัดสินใจทุกเดือนว่าใบไหนขอคืนภาษีซื้อได้ ใบไหนลงเป็นรายจ่ายได้อย่างเดียว และใบไหนต้องขอให้ปั๊มแก้ก่อน บทความนี้สรุปกฎที่กรมสรรพากรวางไว้สำหรับใบกำกับภาษีของสถานบริการน้ำมันโดยเฉพาะ คือต้องระบุเลขทะเบียนรถ พร้อมแนววินิจฉัยเรื่องรถกระบะ รถกระบะ 4 ประตู และรถส่วนตัวของพนักงาน เพื่อให้วางระเบียบเบิกค่าน้ำมันได้ตั้งแต่ต้นทาง

ปั๊มต้องระบุเลขทะเบียนรถในใบกำกับภาษีเต็มรูป ตามประกาศฯ (ฉบับที่ 39) ข้อ 4

มาตรา 86/4 แห่งประมวลรัษฎากรกำหนดรายการที่ใบกำกับภาษีเต็มรูปต้องมี และ (8) ของมาตราเดียวกันเปิดให้อธิบดีกำหนดข้อความอื่นเพิ่มได้ ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 39) ข้อ 4 ซึ่งแก้ไขโดยประกาศฯ (ฉบับที่ 52) และใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2537 จึงกำหนดว่า ผู้ประกอบการจดทะเบียนที่ประกอบกิจการสถานบริการน้ำมัน เมื่อขายน้ำมันเชื้อเพลิง หรือขายสินค้าหรือให้บริการที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับรถยนต์ที่ต้องจดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ ต้องระบุเลขทะเบียนรถยนต์ไว้ในใบกำกับภาษีตามมาตรา 86/4 ด้วย

  • ใครมีหน้าที่ หน้าที่ระบุเลขทะเบียนเป็นของปั๊มน้ำมันผู้ออกใบกำกับภาษี แต่ผลกระทบตกอยู่กับผู้ซื้อ เพราะเลขทะเบียนเป็นรายการตามมาตรา 86/4(8) และประกาศฯ (ฉบับที่ 42) ข้อ 2(6) ระบุให้ภาษีซื้อตามใบกำกับภาษีที่รายการตามมาตรา 86/4(8) ไม่ได้จัดทำตามวิธีที่อธิบดีกำหนดเป็นภาษีซื้อต้องห้าม ใบกำกับภาษีค่าน้ำมันที่ไม่มีเลขทะเบียนจึงเสี่ยงถูกมองว่ามีข้อความไม่สมบูรณ์ในส่วนที่เป็นสาระสำคัญตามมาตรา 82/5(2) วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือตรวจก่อนออกจากปั๊มและขอให้พนักงานปั๊มเติมให้ครบ
  • เขียนด้วยมือหรือประทับตราได้ ประกาศฯ ระบุว่าเลขทะเบียนจะจัดทำโดยพิมพ์จากระบบคอมพิวเตอร์ ประทับตรายาง เขียนด้วยหมึก พิมพ์ดีด หรือวิธีอื่นที่คล้ายกันก็ได้ ปั๊มที่ระบบไม่ได้พิมพ์เลขทะเบียนจึงเขียนเพิ่มให้ได้ ไม่ต้องออกใบใหม่
  • ครอบคลุมมากกว่าน้ำมัน ข้อ 4 ใช้กับสินค้าหรือบริการที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับรถยนต์ซึ่งขายที่สถานบริการน้ำมันด้วย เช่น น้ำมันเครื่องหรือบริการเปลี่ยนถ่ายที่ปั๊ม ใบกำกับภาษีรายการเหล่านี้จากปั๊มจึงต้องมีเลขทะเบียนเช่นกัน
  • รายการอื่นที่ต้องครบตั้งแต่ 1 มกราคม 2558 ประกาศฯ (ฉบับที่ 39) ข้อ 7 ถึงข้อ 9 กำหนดให้ใบกำกับภาษีเต็มรูประบุเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้ซื้อที่เป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน และระบุว่าสถานประกอบการของผู้ขายและผู้ซื้อเป็นสำนักงานใหญ่หรือสาขาที่เท่าใด ใบกำกับภาษีค่าน้ำมันที่ดีจึงต้องมีทั้งชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี สำนักงานใหญ่หรือสาขา และเลขทะเบียนรถ

น้ำมันของรถแบบไหนขอคืนภาษีซื้อได้ รถเก๋ง รถกระบะ และรถกระบะ 4 ประตู

มีใบกำกับภาษีครบถ้วนยังไม่พอ ต้องดูด้วยว่าเป็นน้ำมันของรถประเภทใด เพราะมาตรา 82/5(6) ประกอบประกาศฯ (ฉบับที่ 42) ข้อ 2(1) กำหนดให้ภาษีซื้อจากการซื้อ เช่าซื้อ เช่า หรือรับโอนรถยนต์นั่งและรถยนต์โดยสารที่มีที่นั่งไม่เกิน 10 คนตามกฎหมายว่าด้วยพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต รวมถึงภาษีซื้อจากสินค้าหรือบริการที่เกี่ยวข้องกับรถยนต์ดังกล่าว เป็นภาษีซื้อต้องห้าม เว้นแต่ผู้ประกอบการที่ขายรถ ให้เช่ารถประเภทนี้โดยตรง หรือรับประกันวินาศภัยรถประเภทนี้

  • รถเก๋งและรถตู้ไม่เกิน 10 ที่นั่ง ภาษีซื้อค่าน้ำมันขอคืนไม่ได้ แม้ใบกำกับภาษีจะถูกต้องครบถ้วนและใช้ในกิจการจริง ยอดภาษีซื้อส่วนนี้ลงรวมเป็นรายจ่ายของกิจการได้ตามแนวที่สรุปไว้ในบทความเรื่องรถเก๋งในนามบริษัท ฝ่ายบัญชีควรตั้งรหัสค่าน้ำมันแยกตามทะเบียนรถ เพื่อไม่ให้ภาษีซื้อของรถเก๋งปะปนเข้ารายงานภาษีซื้อ
  • รถกระบะ รถบรรทุก รถตู้ที่นั่งเกิน 10 คน ไม่อยู่ในข้อห้ามของข้อ 2(1) ภาษีซื้อค่าน้ำมันขอคืนได้ตามปกติเมื่อใช้ในกิจการที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม และใบกำกับภาษีถูกต้องตามมาตรา 86/4 หนังสือตอบข้อหารือที่ กค 0811/พ.02340 ลงวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2541 ยืนยันหลักนี้กับรถกระบะและรถกระบะสเปซแค็บ
  • รถกระบะ 4 ประตู (Double Cab) เคยเป็นจุดที่ถกเถียงกันมาก หนังสือตอบข้อหารือที่ กค 0702/2479 ลงวันที่ 8 พฤษภาคม 2566 และที่ กค 0702/2833 ลงวันที่ 23 พฤษภาคม 2566 วินิจฉัยว่า หากรถกระบะ 4 ประตูจัดอยู่ในประเภทรถยนต์กระบะตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560 และกฎกระทรวงกำหนดพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต ภาษีซื้อของรถคันนั้นไม่ต้องห้ามตามมาตรา 82/5(6) โดยกรมสรรพากรใช้เกณฑ์นี้กับรถที่ได้มาตั้งแต่วันที่ 16 กันยายน 2560 ภาษีซื้อค่าน้ำมันของรถกลุ่มนี้จึงเดินตามตัวรถ คือขอคืนได้ ส่วนรถกระบะที่ดัดแปลงต่อเติมหลังคาหรือที่นั่งควรตรวจพิกัดสรรพสามิตของรถให้ชัดก่อน
  • เก็บเอกสารประเภทรถคู่กับใบกำกับภาษี สำเนาทะเบียนรถที่ระบุประเภทรถ และทะเบียนรถที่ตรงกับเลขในใบกำกับภาษี เป็นสิ่งที่เจ้าหน้าที่จะขอดูเมื่อตรวจว่าทำไมภาษีซื้อค่าน้ำมันคันนี้ขอคืนได้

รถส่วนตัวของพนักงาน บริษัทจ่ายค่าน้ำมันให้ ขอคืนภาษีซื้อได้ไหม

กรณีที่พบบ่อยใน SME คือพนักงานขายหรือช่างใช้รถกระบะส่วนตัววิ่งงานให้บริษัท แล้วบริษัทจ่ายค่าน้ำมันให้ตามใบเสร็จ หนังสือตอบข้อหารือที่ กค 0811/พ.02340 ลงวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2541 ตอบคำถามนี้โดยตรง บริษัทให้เช่าซื้อรถยนต์แห่งหนึ่งมีพนักงานเก็บเงินที่ใช้รถกระบะส่วนตัว 12 คัน บริษัทมีระเบียบจ่ายค่าน้ำมันเมื่อพนักงานเดินทางไปติดต่อลูกค้า โดยพนักงานต้องทำใบเบิกและรายงานการเดินทาง และต้องมีใบกำกับภาษีค่าน้ำมันดีเซลที่ระบุชื่อบริษัทและเลขทะเบียนรถ กรมสรรพากรวินิจฉัยว่าภาษีซื้อค่าน้ำมันดังกล่าว เฉพาะส่วนที่จ่ายไปเพื่อหากำไรหรือเพื่อกิจการ เป็นภาษีซื้อที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการประกอบกิจการ และเมื่อรถเป็นรถกระบะไม่ใช่รถยนต์นั่ง จึงไม่ต้องห้ามนำมาหักในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม เงื่อนไขที่ควรลอกมาใช้มีดังนี้

  • มีระเบียบเป็นลายลักษณ์อักษร ระบุว่าตำแหน่งใดใช้รถส่วนตัวในงานได้ เบิกค่าน้ำมันในกรณีใด และต้องแนบเอกสารอะไร ระเบียบนี้คือหลักฐานว่ารายจ่ายเกิดเพื่อกิจการ ไม่ใช่สวัสดิการส่วนตัว
  • ใบเบิกและรายงานการเดินทางทุกครั้ง ระบุวันที่ ปลายทาง ลูกค้าหรืองานที่ไป และเลขทะเบียนรถที่ใช้ ให้ตรงกับใบกำกับภาษีค่าน้ำมันที่แนบ
  • ใบกำกับภาษีออกในชื่อบริษัทและมีเลขทะเบียนรถคันนั้น ใบที่ออกในชื่อพนักงานใช้เป็นภาษีซื้อของบริษัทไม่ได้ และเลขทะเบียนในใบต้องเป็นรถที่ขึ้นทะเบียนไว้ในระเบียบ
  • รถต้องไม่ใช่รถยนต์นั่ง ถ้าพนักงานใช้รถเก๋งส่วนตัว ค่าน้ำมันที่บริษัทจ่ายให้ยังลงเป็นรายจ่ายได้เมื่อเข้าเงื่อนไขว่าใช้ในกิจการ แต่ภาษีซื้อต้องห้ามตามข้อ 2(1) เช่นเดียวกับรถเก๋งของบริษัทเอง
  • แยกส่วนที่ใช้ส่วนตัวออก แนววินิจฉัยใช้คำว่าเฉพาะส่วนที่จ่ายเพื่อหากำไรหรือเพื่อกิจการ การจ่ายค่าน้ำมันเหมาทั้งเดือนโดยไม่มีรายงานการเดินทางจึงอธิบายได้ยากว่าส่วนใดเป็นของกิจการ และเสี่ยงถูกมองเป็นประโยชน์เพิ่มของพนักงานด้วย

ใบย่อ ใบสำเนา ใบไม่ถึงพัน ข้อผิดพลาดที่ทำให้ภาษีซื้อค่าน้ำมันหลุด

  • ใบกำกับภาษีอย่างย่อใช้เป็นภาษีซื้อไม่ได้ ประกาศฯ (ฉบับที่ 42) ข้อ 2(2) กำหนดให้ภาษีซื้อตามใบกำกับภาษีอย่างย่อตามมาตรา 86/6 และมาตรา 86/7 เป็นภาษีซื้อต้องห้าม สลิปจากตู้จ่ายน้ำมันที่ไม่มีชื่อที่อยู่ผู้ซื้อจึงลงได้แค่รายจ่าย ถ้าต้องการขอคืนภาษีซื้อต้องขอใบกำกับภาษีเต็มรูปที่ปั๊มทุกครั้ง
  • ยอดไม่เกิน 1,000 บาท ปั๊มไม่ออกใบให้เองถ้าไม่ขอ หนังสือตอบข้อหารือที่ กค 0811(กม)/พ.1225 ลงวันที่ 26 มิถุนายน 2541 สรุปว่า ปั๊มน้ำมันที่ได้รับอนุมัติเป็นกิจการค้าปลีก เมื่อขายครั้งหนึ่งมูลค่าไม่เกิน 1,000 บาท ไม่ต้องออกใบกำกับภาษีทั้งเต็มรูปและอย่างย่อ เว้นแต่ผู้ซื้อเรียกร้อง และเมื่อขายเกิน 1,000 บาทต้องออกใบกำกับภาษีอย่างย่อ แต่ถ้าผู้ซื้อขอใบเต็มรูปก็ต้องออกให้ พนักงานที่เติมน้ำมันจึงต้องเป็นฝ่ายแจ้งปั๊มเองทุกครั้งว่าขอใบกำกับภาษีเต็มรูปในชื่อบริษัท
  • สำเนาใบกำกับภาษีใช้ไม่ได้ ประกาศฯ (ฉบับที่ 42) ข้อ 2(7) กำหนดให้ภาษีซื้อตามใบกำกับภาษีที่เป็นสำเนาเป็นภาษีซื้อต้องห้าม ยกเว้นเอกสารที่ออกเป็นชุดและมีข้อความว่าเอกสารออกเป็นชุด ถ้าต้นฉบับหายให้ขอใบแทนจากปั๊มตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร ไม่ใช่ถ่ายเอกสารจากสำเนาของพนักงาน
  • ใบที่มีการแก้ไขขีดฆ่า ประกาศฯ (ฉบับที่ 42) ข้อ 2(10) ระบุให้ภาษีซื้อตามใบกำกับภาษีที่มีรายการถูกแก้ไขเปลี่ยนแปลงเป็นภาษีซื้อต้องห้าม เว้นแต่แก้ไขตามหลักเกณฑ์ที่อธิบดีกำหนด ใบค่าน้ำมันที่พนักงานเขียนทับเลขทะเบียนหรือชื่อบริษัทเองจึงไม่ควรนำมาใช้ ให้ปั๊มเป็นผู้ออกใหม่หรือแก้ไขให้ถูกวิธี
  • ลงภาษีซื้อในเดือนที่ถูกต้อง ภาษีซื้อค่าน้ำมันใช้ในเดือนภาษีตามใบกำกับภาษี หรือยื่นข้ามเดือนได้ภายในกรอบที่กฎหมายให้ไว้ ใบที่พนักงานเก็บไว้ในรถหลายเดือนแล้วค่อยส่งเป็นสาเหตุที่ภาษีซื้อตกหล่นจนหมดสิทธิบ่อยที่สุด ควรกำหนดให้ส่งใบกำกับภาษีพร้อมรายงานการเดินทางภายในเดือนเดียวกัน
ลองเลือกดู

พนักงานขายของบริษัทจำหน่ายวัสดุก่อสร้าง ใช้รถกระบะ 4 ประตูส่วนตัววิ่งหาลูกค้าตามระเบียบของบริษัท สิ้นเดือนส่งเอกสาร 3 ชุด ชุดแรกเป็นใบกำกับภาษีเต็มรูปในชื่อบริษัท มีเลขทะเบียนรถครบ พร้อมรายงานการเดินทาง ชุดที่สองเป็นสลิปอย่างย่อจากตู้จ่ายน้ำมัน ชุดที่สามเป็นใบกำกับภาษีเต็มรูปในชื่อบริษัทแต่ช่องเลขทะเบียนว่าง ฝ่ายบัญชีควรจัดการอย่างไร

ผิด — สลิปอย่างย่อเป็นภาษีซื้อต้องห้ามตามประกาศฯ (ฉบับที่ 42) ข้อ 2(2) ส่วนใบที่ไม่มีเลขทะเบียนขาดรายการตามมาตรา 86/4(8) ที่ประกาศฯ (ฉบับที่ 39) ข้อ 4 กำหนด จึงเสี่ยงต้องห้ามตามข้อ 2(6) การขอคืนทั้งหมดอาจถูกประเมินภาษีซื้อคืนพร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม
ถูกต้อง — รถกระบะ 4 ประตูที่จัดเป็นรถยนต์กระบะตามพิกัดสรรพสามิตไม่อยู่ในข้อห้ามข้อ 2(1) และการเบิกตามระเบียบพร้อมรายงานการเดินทางตรงกับแนวหนังสือที่ กค 0811/พ.02340 ชุดแรกจึงขอคืนได้ ชุดที่สองใช้ได้แค่รายจ่าย ชุดที่สามยังแก้ทัน เพราะประกาศฯ ให้ปั๊มเขียนเลขทะเบียนด้วยหมึกหรือประทับตราเพิ่มได้
ผิด — กรมสรรพากรวินิจฉัยไว้แล้วว่าภาษีซื้อค่าน้ำมันรถกระบะส่วนตัวของพนักงานที่จ่ายตามระเบียบเพื่อกิจการ และมีใบกำกับภาษีในชื่อบริษัทพร้อมเลขทะเบียน เป็นภาษีซื้อที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับกิจการ การไม่ขอคืนเลยทำให้บริษัทเสียสิทธิโดยไม่จำเป็น
เช็กใบกำกับภาษีค่าน้ำมันก่อนลงรายงานภาษีซื้อ0/7
  • เป็นใบกำกับภาษีเต็มรูปตามมาตรา 86/4 ไม่ใช่สลิปอย่างย่อจากตู้จ่ายน้ำมัน และเป็นต้นฉบับ ไม่ใช่สำเนา
  • ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของบริษัทถูกต้อง และระบุว่าเป็นสำนักงานใหญ่หรือสาขาที่เท่าใด
  • มีเลขทะเบียนรถยนต์ในใบกำกับภาษี และเลขนั้นตรงกับรถที่บริษัทใช้งานหรือรถที่ขึ้นทะเบียนในระเบียบเบิกค่าน้ำมัน
  • รถคันนั้นไม่ใช่รถยนต์นั่งหรือรถยนต์โดยสารที่มีที่นั่งไม่เกิน 10 คน ถ้าเป็นรถกระบะ 4 ประตูหรือรถดัดแปลง ได้ตรวจพิกัดสรรพสามิตของรถแล้ว
  • ถ้าเป็นรถส่วนตัวของพนักงาน มีระเบียบเบิกค่าน้ำมัน ใบเบิก และรายงานการเดินทางที่ระบุงานและเลขทะเบียนตรงกับใบกำกับภาษี
  • ไม่มีร่องรอยการแก้ไขขีดฆ่าที่พนักงานทำเอง ถ้าต้องแก้ให้ปั๊มเป็นผู้แก้ตามวิธีที่กฎหมายกำหนด
  • ภาษีซื้อของรถเก๋งถูกแยกรหัสไปลงเป็นรายจ่าย ไม่ได้หลุดเข้ารายงานภาษีซื้อ และใบที่ใช้ได้ถูกส่งถึงบัญชีภายในเดือนภาษีเดียวกัน

ภาษีซื้อค่าน้ำมันเป็นเงินก้อนเล็กต่อใบแต่รวมทั้งปีไม่น้อย การวางระเบียบให้พนักงานขอใบกำกับภาษีเต็มรูปที่มีเลขทะเบียนรถทุกครั้ง แยกรถเก๋งออกจากรถกระบะในระบบบัญชี และเก็บรายงานการเดินทางคู่กับใบกำกับภาษี ช่วยให้บริษัทได้สิทธิที่ควรได้โดยไม่ต้องลุ้นตอนถูกตรวจ หากต้องการให้ CKH Accounting ช่วยวางระเบียบเบิกค่าน้ำมัน ตรวจใบกำกับภาษีค่าน้ำมันย้อนหลัง หรือดูแลรายงานภาษีซื้อและการยื่น ภ.พ.30 ให้ถูกต้องทุกเดือน ติดต่อปรึกษาเราได้ที่นี่

บทความนี้เป็นแนวทางทั่วไปเพื่อความเข้าใจภาพรวมภาษีซื้อค่าน้ำมันรถยนต์และรายการในใบกำกับภาษีของสถานบริการน้ำมัน (อัปเดต พ.ศ. 2569) อ้างอิงประมวลรัษฎากร มาตรา 82/3 มาตรา 82/5(2) และ (6) มาตรา 86/4 มาตรา 86/6 และมาตรา 86/7 ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 39) ข้อ 4 และข้อ 7 ถึงข้อ 9 ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 42) ข้อ 2(1) (2) (6) (7) และ (10) และหนังสือตอบข้อหารือกรมสรรพากรที่ กค 0811/พ.02340 ลงวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2541 ที่ กค 0811(กม)/พ.1225 ลงวันที่ 26 มิถุนายน 2541 ที่ กค 0702/2479 ลงวันที่ 8 พฤษภาคม 2566 และที่ กค 0702/2833 ลงวันที่ 23 พฤษภาคม 2566 กรณีใบกำกับภาษีค่าน้ำมันที่ไม่ระบุเลขทะเบียนรถยังไม่พบแนววินิจฉัยที่ตอบตรงเป็นการทั่วไป และการจัดประเภทรถแต่ละรุ่นขึ้นกับพิกัดสรรพสามิตของรถคันนั้น ควรปรึกษาผู้สอบบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีก่อนนำไปใช้จริง

มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี

ปรึกษาฟรี