แตกบริษัทย่อย ช่วยลดภาษีได้จริงไหม
หลายเจ้าของกิจการคิดแตกบริษัทเป็นหลาย ๆ ตัว เพื่อให้แต่ละตัว อยู่ในเกณฑ์ SME (กำไรไม่เกิน 300,000 ไม่เสียภาษี) — แต่ทำได้แค่ไหน? มีข้อจำกัดทางกฎหมายที่ต้องรู้
เงื่อนไข SME ที่บริษัทย่อยต้องผ่าน
บริษัท SME ต้องมี ทุนจดทะเบียนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และ รายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท/ปี — เกินเงื่อนไขใดเงื่อนไขหนึ่ง = เสีย CIT 20% ตรง ๆ ไม่ได้สิทธิ์ขั้นบันได 0-15-20% นั่นคือเหตุผลที่บางคนคิดแตกบริษัทเพื่อรักษาสิทธิ์
บริษัทเดียว กำไรสุทธิ 3,000,000 บาท ใช้สิทธิ์ SME ขั้นบันได: 300,000 แรกยกเว้น, 300,001–3,000,000 เสีย 15% = 405,000 บาท รวมภาษี ~405,000 บาท
แตกเป็น 2 บริษัท กำไรบริษัทละ 1,500,000 บาท แต่ละบริษัท: 300,000 แรกยกเว้น + (1,200,000 × 15%) = 180,000 บาท × 2 บริษัท = รวมภาษี 360,000 บาท ประหยัด ~45,000 บาท — แต่ต้องมีเหตุผลทางธุรกิจจริง ไม่งั้นสรรพากรรวมรายได้
ความเสี่ยงเรื่องนิติบุคคลที่มีความสัมพันธ์กัน
กฎหมายไทยใช้คำว่า “บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มีความสัมพันธ์กัน” ตามมาตรา 71 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร (ไม่ใช่มาตรา 65 ทวิ ซึ่งว่าด้วยเงื่อนไขการคำนวณกำไรสุทธิ) โดยวัดจากการถือหุ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 ทางตรงหรือทางอ้อม ผู้ถือหุ้นรายเดียวกันถือหุ้นทั้งสองนิติบุคคลไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 หรือมีความสัมพันธ์ด้านทุน การจัดการ หรือการควบคุมจนไม่อาจดำเนินการโดยอิสระ ส่วนการใช้สำนักงานร่วมกัน ใช้ทรัพยากรร่วมกัน หรือขายสินค้าเดียวกัน เป็นเพียงข้อบ่งชี้ที่ทำให้ถูกตรวจสอบ ไม่ใช่นิยามตามกฎหมาย เมื่อเข้าเกณฑ์ เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจปรับปรุงรายได้และรายจ่ายระหว่างกันให้เป็นราคาตลาด (ไม่ใช่ยุบรวมรายได้สองบริษัทเป็นก้อนเดียว เพราะไทยไม่มีระบบยื่นแบบรวมกลุ่ม) แล้วประเมินภาษีเพิ่มพร้อมเบี้ยปรับ 1 เท่าตามมาตรา 22 และเงินเพิ่ม 1.5%/เดือนตามมาตรา 27 ซึ่งไม่เกินจำนวนภาษีที่ต้องชำระ ตัวอย่าง: บริษัทค้าวัสดุ A และ B ใช้สำนักงาน-คลังเดียวกัน เจ้าของคนเดียว ขายลูกค้ากลุ่มเดียวกัน → สรรพากรรวมรายได้ตรวจสอบ
บริษัท A และ B เจ้าของคนเดียวกัน ใช้สำนักงาน-คลังเดียวกัน ขายสินค้าเดียวกัน — สรรพากรจะมองอย่างไร?
การแตกบริษัทเป็นเรื่องซับซ้อน — ปรึกษาผู้สอบบัญชี + ทนายภาษีก่อนตัดสินใจเสมอ
มีคำถามเพิ่มเติม? ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้ฟรี
ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) อัตรา/เกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศกรมสรรพากรหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง — โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีก่อนนำไปปฏิบัติจริง
มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี
ปรึกษาฟรี