ผู้รับเหมาก่อสร้าง รับรู้รายได้ยังไง

ผู้รับเหมาก่อสร้างทำงาน หลายเดือนถึงหลายปี — การรับรู้รายได้ตาม TFRS 15 มี 2 รูปแบบ — เลือกผิดส่งผลกับงบและภาษีอย่างมาก

TFRS 15 — 2 รูปแบบรับรู้รายได้

• Over time (รับรู้ระหว่างทำงาน): เมื่อเข้าเงื่อนไขใดเงื่อนไขหนึ่ง — (1) ลูกค้าได้ประโยชน์ระหว่างทำงาน (2) งานสร้างบนที่ลูกค้า (3) งานเฉพาะลูกค้าและไม่มีมูลค่าทางเลือกอื่น + มีสิทธิบังคับให้ลูกค้าชำระค่างานเท่าที่ทำเสร็จแล้วได้ (ไม่ใช่แค่มีสิทธิเรียกเก็บค่างวดตามสัญญา)
• Point in time (รับรู้ตอนเสร็จ): เมื่อโอนการควบคุมทั้งหมด เช่น สร้างเพื่อขายโครงการ Pre-sale ที่ลูกค้ายังไม่ได้รับโอน
• ก่อสร้างทั่วไป (รับจ้างสร้าง บนที่ลูกค้า) = Over time ใช้วิธี Cost-to-Cost (POC)
• โครงการอสังหา/Property Developer ที่ Pre-sale = Point in time รับรู้ตอนโอนกรรมสิทธิ์

วิธีคำนวณ POC + Pitfall ที่ระวัง

มูลค่าสัญญา 50 ล้านบาท, ต้นทุนรวมประมาณ 40 ล้านบาท, สิ้นปีนี้เกิดต้นทุน 12 ล้าน % เสร็จ = 12/40 = 30% รับรู้รายได้ = 30% × 50M = 15 ล้าน กำไรปีนี้ = 15M − 12M = 3 ล้าน Pitfall: (1) ประมาณการต้นทุนรวมต้องแม่นยำและ Update ทุก Period — ถ้าต้นทุนจริงจะเกินงบ ต้องบันทึก ขาดทุนที่คาดล่วงหน้า (Onerous Contract) ทันที (2) ค่างวดที่รับล่วงหน้า ≠ รายได้ที่รับรู้ — บันทึกเป็นหนี้สิน Contract Liability (3) ด้านภาษี กิจการก่อสร้างไม่มีทางเลือก — คำสั่งกรมสรรพากร ท.ป.1/2528 ข้อ 3.6 บังคับให้รับรู้รายได้และรายจ่ายตามอัตราส่วนของงานที่ทำเสร็จอยู่แล้ว (ต่างจากกิจการขายอสังหาริมทรัพย์ที่ ข้อ 3.7 ให้เลือกได้ 3 วิธี — ตอนโอนกรรมสิทธิ์ / ตามส่วนงานที่ทำเสร็จ / ตามงวดที่ถึงกำหนดชำระ)

การรับรู้รายได้ก่อสร้างมีรายละเอียดมาก — ปรึกษาผู้สอบบัญชีที่มีประสบการณ์ก่อสร้างก่อนปิดงบ

หมายเหตุ: TFRS 15 ใช้กับกิจการที่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (PAEs) — กิจการ NPAEs (SME ส่วนใหญ่) ใช้มาตรฐาน TFRS for NPAEs ซึ่งมีหลักการรับรู้รายได้ใกล้เคียงกันแต่ไม่ซับซ้อนเท่า

มีคำถามเพิ่มเติม? ปรึกษาทีม CKH Accounting ได้ฟรี

ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป (อัปเดต พ.ศ. 2569) อัตรา/เกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศกรมสรรพากรหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง — โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีก่อนนำไปปฏิบัติจริง