กลับไปหน้าบทความทั้งหมด
บัญชี · 10 พ.ย. 2569

ปิดงบแล้วเกิดเรื่องก่อนอนุมัติงบ ลูกหนี้ล้มละลายต้องแก้งบ ปันผล ไฟไหม้ แค่เปิดเผย บทที่ 17

งบการเงินปิดที่วันที่ 31 ธันวาคม แต่กว่ากรรมการจะอนุมัติงบและผู้สอบบัญชีจะลงนาม มักเป็นช่วงเดือนมีนาคมถึงเมษายนของปีถัดไป ระหว่างนั้นธุรกิจไม่ได้หยุดนิ่ง ลูกหนี้รายใหญ่อาจถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ คดีที่ค้างอยู่อาจมีคำพิพากษา โกดังอาจเกิดไฟไหม้ หรือที่ประชุมอาจประกาศจ่ายเงินปันผล คำถามที่เจ้าของ SME ถามสำนักงานบัญชีบ่อยคือ เรื่องที่เกิดหลังวันปิดงบต้องเอากลับไปแก้ตัวเลขในงบปีที่แล้วหรือไม่ มาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (TFRS for NPAEs ปรับปรุง 2565) บทที่ 17 เรื่องเหตุการณ์ภายหลังรอบระยะเวลารายงาน ให้คำตอบไว้ชัดเจน และเส้นแบ่งอยู่ที่คำถามเดียวว่า สถานการณ์นั้นมีอยู่แล้ว ณ วันสิ้นงวดหรือเพิ่งเกิดขึ้นหลังจากนั้น

เหตุการณ์ภายหลังรอบระยะเวลารายงานคืออะไร นับถึงวันไหน

ย่อหน้า 17.1 ของมาตรฐานนิยามเหตุการณ์ภายหลังรอบระยะเวลารายงานว่าเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นระหว่างวันสิ้นรอบระยะเวลารายงานกับวันที่ได้รับอนุมัติให้ออกงบการเงิน ไม่ว่าเหตุการณ์นั้นจะเป็นไปในทางดีหรือไม่ดี และย่อหน้า 17.2 ย้ำว่ารวมทุกเหตุการณ์จนถึงวันที่อนุมัติให้ออกงบการเงิน แม้กิจการจะประกาศผลกำไรให้สาธารณชนทราบไปก่อนแล้วก็ตาม สำหรับบริษัทจำกัดทั่วไป วันที่อนุมัติให้ออกงบการเงินในทางปฏิบัติคือวันที่คณะกรรมการบริษัทมีมติอนุมัติงบก่อนนำเสนอที่ประชุมสามัญผู้ถือหุ้น ซึ่งต้องจัดภายใน 4 เดือนนับแต่วันสิ้นรอบบัญชี

  • ช่วงเวลาที่ต้องเฝ้าดู คือตั้งแต่วันถัดจากวันสิ้นงวดจนถึงวันที่กรรมการอนุมัติงบ ยิ่งอนุมัติช้า ช่วงเวลาที่ต้องเก็บรวบรวมเหตุการณ์ก็ยิ่งยาว ฝ่ายบัญชีจึงควรทำรายการเหตุการณ์สำคัญในช่วงนี้แนบไว้กับกระดาษทำการปิดงบ
  • สองประเภทตามย่อหน้า 17.1.1 และ 17.1.2 ประเภทแรกคือเหตุการณ์ที่เป็นหลักฐานยืนยันว่าสถานการณ์มีอยู่แล้ว ณ วันสิ้นรอบ เรียกว่าเหตุการณ์ที่ต้องปรับปรุง ประเภทที่สองคือเหตุการณ์ที่ชี้ว่าสถานการณ์เพิ่งเกิดขึ้นหลังรอบ เรียกว่าเหตุการณ์ที่ไม่ต้องปรับปรุง
  • ย่อหน้า 17.5 กำหนดให้เปิดเผย วันที่ได้รับอนุมัติให้ออกงบการเงินและผู้ให้การอนุมัติไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน และถ้าเจ้าของกิจการหรือบุคคลอื่นมีอำนาจแก้ไขงบหลังออกแล้ว ต้องเปิดเผยข้อเท็จจริงนั้นด้วย

แบบไหนต้องกลับไปแก้ตัวเลขในงบ แบบไหนแค่เปิดเผยในหมายเหตุ

ย่อหน้า 17.3 กำหนดให้กิจการต้องปรับปรุงจำนวนที่รับรู้ในงบการเงินเพื่อสะท้อนเหตุการณ์ที่ต้องปรับปรุง ส่วนย่อหน้า 17.4 ห้ามปรับปรุงตัวเลขสำหรับเหตุการณ์ที่ไม่ต้องปรับปรุง แต่ถ้ามีสาระสำคัญ ย่อหน้า 17.6 ให้เปิดเผยลักษณะของเหตุการณ์และประมาณการผลกระทบทางการเงิน หรือระบุว่าไม่สามารถประมาณได้ ตัวอย่างที่มาตรฐานยกไว้โดยตรงมีดังนี้

  • ลูกหนี้ล้มละลายหลังวันสิ้นงวด ต้องปรับปรุง มาตรฐานระบุว่าการล้มละลายของลูกหนี้ที่เกิดขึ้นภายหลังรอบระยะเวลารายงาน โดยปกติเป็นการยืนยันว่าผลขาดทุนจากลูกหนี้การค้าได้เกิดขึ้นแล้ว ณ วันสิ้นรอบ กิจการจึงต้องปรับปรุงมูลค่าตามบัญชีของลูกหนี้รายนั้น เช่น ตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเพิ่มในงบปีที่ปิดไปแล้ว ส่วนการตัดหนี้สูญเป็นรายจ่ายทางภาษีเป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ต้องเข้าเงื่อนไขของกฎกระทรวงว่าด้วยการจำหน่ายหนี้สูญแยกต่างหาก
  • คำพิพากษาของคดีที่ค้างอยู่ ต้องปรับปรุง ถ้าศาลตัดสินหลังวันสิ้นงวดและยืนยันว่ากิจการมีภาระผูกพันอยู่แล้ว ณ วันสิ้นรอบ กิจการต้องปรับจำนวนประมาณการหนี้สินที่เกี่ยวกับคดีนั้นให้ตรงกับคำพิพากษา
  • ส่วนแบ่งกำไรหรือโบนัสที่กำหนดจำนวนหลังสิ้นงวด ต้องปรับปรุง หาก ณ วันสิ้นรอบกิจการมีภาระผูกพันตามกฎหมายหรือภาระผูกพันจากการอนุมานที่จะต้องจ่าย และเป็นผลจากเหตุการณ์ก่อนวันสิ้นรอบ แม้จะเพิ่งคำนวณจำนวนได้หลังปิดงบก็ต้องบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายค้างจ่ายของปีนั้น
  • มูลค่าตลาดของเงินลงทุนลดลงหลังสิ้นงวด ไม่ต้องปรับปรุง มาตรฐานอธิบายว่าการลดลงของมูลค่าตลาดโดยปกติไม่สัมพันธ์กับสถานะของเงินลงทุน ณ วันสิ้นรอบ แต่สะท้อนสถานการณ์ของงวดถัดไป จึงห้ามเอามาลดมูลค่าในงบปีก่อน
  • ประกาศจ่ายเงินปันผลหลังสิ้นงวด ไม่ต้องรับรู้เป็นหนี้สิน ย่อหน้า 17.4 ระบุชัดว่าเงินปันผลที่ประกาศจ่ายหลังรอบระยะเวลารายงานแต่ก่อนวันอนุมัติงบ ต้องไม่รับรู้เป็นหนี้สิน ณ วันสิ้นรอบ เพราะยังไม่เป็นภาระผูกพัน ณ เวลานั้น แต่ต้องเปิดเผยไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงิน
  • ไฟไหม้ น้ำท่วม หรืออุบัติเหตุที่เกิดหลังวันสิ้นงวด เป็นสถานการณ์ที่เพิ่งเกิดขึ้นหลังรอบ ตามหลักในย่อหน้า 17.1.2 จึงไม่ปรับลดมูลค่าสินค้าหรือทรัพย์สินในงบปีที่ปิดไปแล้ว ความเสียหายรับรู้ในปีที่เกิดเหตุ แต่ถ้ามีสาระสำคัญต้องเปิดเผยลักษณะเหตุการณ์และประมาณผลกระทบตามย่อหน้า 17.6
ลองเลือกดู

บริษัทปิดงบวันที่ 31 ธันวาคม 2568 และกรรมการจะอนุมัติงบวันที่ 20 มีนาคม 2569 เหตุการณ์ข้อใดที่ต้องกลับไปแก้ตัวเลขในงบปี 2568

ต้องปรับปรุง — เข้าตัวอย่างในย่อหน้า 17.3 โดยตรง การล้มละลายของลูกหนี้หลังวันสิ้นงวดเป็นหลักฐานยืนยันว่าผลขาดทุนจากลูกหนี้รายนี้มีอยู่แล้ว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2568 บริษัทต้องตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญหรือปรับมูลค่าลูกหนี้ในงบปี 2568 ก่อนที่กรรมการจะอนุมัติงบ
ไม่ต้องปรับปรุง แต่ต้องเปิดเผย — ย่อหน้า 17.4 ระบุว่าเงินปันผลที่ประกาศหลังรอบระยะเวลารายงานไม่ใช่ภาระผูกพัน ณ วันสิ้นรอบ จึงห้ามตั้งเป็นเงินปันผลค้างจ่ายในงบปี 2568 ให้เปิดเผยในหมายเหตุประกอบงบการเงิน และรายการลดกำไรสะสมจะไปอยู่ในงบปี 2569 เมื่อที่ประชุมผู้ถือหุ้นมีมติ
ไม่ต้องปรับปรุง แต่ต้องเปิดเผยถ้ามีสาระสำคัญ — ไฟไหม้เกิดขึ้นหลังวันสิ้นงวด สินค้ายังอยู่ครบ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2568 จึงเป็นสถานการณ์ที่เกิดขึ้นภายหลังตามย่อหน้า 17.1.2 ไม่ปรับลดมูลค่าสินค้าในงบปี 2568 แต่ต้องเปิดเผยลักษณะเหตุการณ์และประมาณการผลกระทบทางการเงิน หรือระบุว่าประมาณไม่ได้ ตามย่อหน้า 17.6 ส่วนผลขาดทุนรับรู้ในงบปี 2569

ทำไมเจ้าของ SME ต้องสนใจ และเตรียมตัวอย่างไรก่อนอนุมัติงบ

หลายกิจการเข้าใจว่าเมื่อปิดงบแล้วตัวเลขก็ล็อกทันที ทำให้งบที่นำส่งกรมพัฒนาธุรกิจการค้าแสดงลูกหนี้ที่รู้อยู่แล้วว่าเก็บไม่ได้เป็นสินทรัพย์เต็มจำนวน หรือกลับกันคือรีบเอาความเสียหายของปีใหม่ไปลดกำไรปีเก่า ทั้งสองกรณีทำให้งบไม่สะท้อนฐานะจริงและเป็นประเด็นที่ผู้สอบบัญชีต้องขอให้แก้ไขก่อนลงนาม วิธีที่ปลอดภัยคือจัดระเบียบขั้นตอนช่วงก่อนอนุมัติงบไว้ล่วงหน้า

  • ทบทวนลูกหนี้และคดีความอีกครั้งก่อนวันอนุมัติงบ ไม่ใช่แค่ ณ วันสิ้นงวด ถ้ามีข่าวลูกหนี้หยุดกิจการ ถูกฟ้องล้มละลาย หรือศาลตัดสินคดี ให้แจ้งผู้ทำบัญชีทันทีเพื่อปรับตัวเลขในงบปีที่ปิด
  • แยกเหตุการณ์ของปีใหม่ออกจากงบปีเก่า ไฟไหม้ น้ำท่วม ราคาตลาดตก หรือสัญญาใหม่ที่เซ็นหลังปีใหม่ ให้บันทึกในปีที่เกิดเหตุ และเตรียมข้อความเปิดเผยในหมายเหตุหากมีสาระสำคัญ
  • กำหนดวันอนุมัติงบให้ชัดและใส่ไว้ในหมายเหตุ ระบุว่าคณะกรรมการอนุมัติให้ออกงบการเงินเมื่อวันที่เท่าไร เพื่อให้ผู้ใช้งบรู้ว่าเหตุการณ์หลังวันนั้นไม่ได้ถูกนำมาพิจารณา
เช็กลิสต์ช่วงหลังปิดงบก่อนอนุมัติงบ
เหตุการณ์ภายหลังรอบระยะเวลารายงานที่ต้องทบทวน0/6
  • ตรวจสถานะลูกหนี้ค้างนานทุกรายว่ามีการล้มละลาย เลิกกิจการ หรือผิดนัดจนเก็บไม่ได้หลังวันสิ้นงวดหรือไม่ และปรับค่าเผื่อในงบปีที่ปิด
  • ติดตามคดีความหรือข้อพิพาทที่ค้างอยู่ ณ วันสิ้นงวด ว่ามีคำพิพากษาหรือข้อตกลงหลังปีใหม่ที่ยืนยันจำนวนภาระผูกพันแล้วหรือไม่
  • ตรวจว่าโบนัสหรือส่วนแบ่งกำไรที่มีข้อผูกพัน ณ วันสิ้นงวด ถูกตั้งค้างจ่ายในงบปีที่ปิดแล้ว แม้จะเพิ่งคำนวณจำนวนได้หลังปีใหม่
  • รวบรวมเหตุการณ์ของปีใหม่ที่มีสาระสำคัญ เช่น ไฟไหม้ น้ำท่วม การขายทรัพย์สินก้อนใหญ่ หรือมูลค่าเงินลงทุนลดลง เพื่อเปิดเผยในหมายเหตุโดยไม่ปรับตัวเลขปีเก่า
  • เงินปันผลที่กรรมการเสนอหรือผู้ถือหุ้นอนุมัติหลังวันสิ้นงวด ไม่ถูกตั้งเป็นหนี้สินในงบปีที่ปิด แต่มีข้อความเปิดเผยในหมายเหตุ
  • หมายเหตุประกอบงบการเงินระบุวันที่กรรมการอนุมัติให้ออกงบการเงินและผู้ให้การอนุมัติ ตามย่อหน้า 17.5

ถ้ากิจการของคุณมีลูกหนี้ปัญหา คดีความ หรือเหตุไม่คาดฝันเกิดขึ้นในช่วงหลังปิดงบ และไม่แน่ใจว่าต้องแก้งบปีเก่าหรือเปิดเผยในหมายเหตุ CKH Accounting ช่วยทบทวนเหตุการณ์ภายหลังรอบระยะเวลารายงาน จัดทำรายการปรับปรุง และร่างข้อความเปิดเผยในหมายเหตุประกอบงบการเงินให้พร้อมก่อนวันอนุมัติงบ ติดต่อปรึกษาเราได้ที่นี่

บทความนี้เป็นแนวทางทั่วไปสำหรับกิจการที่จัดทำงบการเงินตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (อัปเดต พ.ศ. 2569) อ้างอิง TFRS for NPAEs (ปรับปรุง 2565) บทที่ 17 ย่อหน้า 17.1 ถึง 17.6 ตามประกาศสภาวิชาชีพบัญชี ที่ 48/2565 ซึ่งมีผลบังคับใช้สำหรับรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2566 การตัดสินว่าเหตุการณ์ใดต้องปรับปรุงหรือเพียงเปิดเผยขึ้นกับข้อเท็จจริงของแต่ละกิจการ โปรดปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตก่อนนำไปใช้จริง

มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี

ปรึกษาฟรี