กลับไปหน้าบทความทั้งหมด
พนักงาน/แรงงาน · 10 พ.ย. 2569

จ่ายเงินเดือนช้า ค้างค่าจ้าง ดอกเบี้ย 15% ต่อปี จงใจเพิ่ม 15% ทุก 7 วัน ม.9 โทษ ม.144

ช่วงที่ลูกค้าจ่ายช้าหรือยอดขายตก เจ้าของ SME หลายคนเลือกเลื่อนจ่ายเงินเดือนพนักงานออกไปสองสามวัน หรือจ่ายเป็นบางส่วนก่อน โดยคิดว่าเป็นเรื่องภายในที่พนักงานเข้าใจกันได้ แต่พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 กำหนดเรื่องนี้ไว้เป็นตัวเลขชัดเจน ทั้งกำหนดเวลาที่ต้องจ่ายตามมาตรา 70 ดอกเบี้ยระหว่างผิดนัดร้อยละ 15 ต่อปีตามมาตรา 9 เงินเพิ่มอีกร้อยละ 15 ของยอดค้างทุกเจ็ดวันถ้าจงใจไม่จ่าย และโทษอาญาตามมาตรา 144 ที่มีทั้งจำคุกและปรับ บทความนี้สรุปว่ากฎหมายนับวันอย่างไร ค่าใช้จ่ายที่ตามมามีเท่าไหร่ ขั้นตอนเมื่อพนักงานไปร้องพนักงานตรวจแรงงานเป็นอย่างไร และฝ่ายบัญชีควรวางระบบเงินเดือนอย่างไรไม่ให้พลาด

มาตรา 70 กำหนดว่าต้องจ่ายเมื่อไหร่ และอะไรนับเป็นค่าจ้าง

มาตรา 70 ให้นายจ้างจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด ค่าล่วงเวลาในวันหยุด และเงินที่นายจ้างมีหน้าที่ต้องจ่ายตามพระราชบัญญัตินี้ให้ถูกต้องและตามกำหนดเวลา โดยวางเกณฑ์ไว้ดังนี้

  • ค่าจ้างรายเดือน รายวัน รายชั่วโมง หรือตามผลงาน ต้องจ่ายเดือนหนึ่งไม่น้อยกว่าหนึ่งครั้ง เว้นแต่จะตกลงกันเป็นอย่างอื่นที่เป็นประโยชน์แก่ลูกจ้าง เช่น แบ่งจ่ายเดือนละสองครั้ง การตกลงเลื่อนจ่ายให้ช้าลงกว่าเดือนละครั้งจึงไม่เข้าข้อยกเว้นนี้ และวันจ่ายที่ระบุในสัญญาจ้างหรือข้อบังคับการทำงานคือกำหนดเวลาที่ใช้นับการผิดนัด
  • ค่าล่วงเวลาและค่าทำงานในวันหยุดก็ต้องจ่ายเดือนละไม่น้อยกว่าหนึ่งครั้งเช่นกัน การสะสมโอทีไว้จ่ายรวมปลายไตรมาสหรือจ่ายพร้อมโบนัสจึงผิดกำหนดตั้งแต่เดือนแรก
  • เลิกจ้างต้องจ่ายทุกอย่างภายในสามวันนับแต่วันที่เลิกจ้าง ทั้งค่าจ้างงวดสุดท้าย ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด และเงินอื่นที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับตามกฎหมาย ไม่ใช่รอรอบจ่ายเงินเดือนปกติ
  • ค่าจ้างตามมาตรา 5 กว้างกว่าเงินเดือน หมายถึงเงินที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงกันจ่ายเป็นค่าตอบแทนในการทำงานตามสัญญาจ้างสำหรับเวลาทำงานปกติ ไม่ว่าจะคำนวณเป็นรายชั่วโมง รายวัน รายเดือน หรือตามผลงาน และรวมถึงเงินที่นายจ้างจ่ายในวันหยุดและวันลาที่ลูกจ้างไม่ได้ทำงานแต่มีสิทธิได้รับ ค่าจ้างส่วนที่คิดตามผลงานหรือค่าคอมมิชชันที่เป็นค่าตอบแทนการทำงานจึงอยู่ในกำหนดเวลานี้ด้วย
  • ห้ามหักค่าจ้างเพื่อชดเชยความเสียหายหรือบีบให้ลูกจ้างยอม มาตรา 76 ห้ามนายจ้างหักค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด และค่าล่วงเวลาในวันหยุด เว้นแต่เป็นการหักภาษีหรือเงินอื่นตามที่กฎหมายกำหนด ค่าบำรุงสหภาพแรงงาน หนี้สหกรณ์ออมทรัพย์หรือหนี้เพื่อสวัสดิการของลูกจ้างที่ลูกจ้างยินยอม เงินประกันหรือค่าเสียหายที่ลูกจ้างทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงโดยลูกจ้างยินยอม และเงินสะสมกองทุน โดยรายการที่ไม่ใช่ภาษีหักได้ไม่เกินร้อยละ 10 ของแต่ละรายการ และรวมกันไม่เกินหนึ่งในห้าของเงินที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับ เว้นแต่ลูกจ้างยินยอม ซึ่งมาตรา 77 ให้ทำความยินยอมเป็นหนังสือและให้ลูกจ้างลงลายมือชื่อไว้เป็นการเฉพาะ

มาตรา 9 ดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี จงใจไม่จ่ายโดนเงินเพิ่มอีกร้อยละ 15 ทุกเจ็ดวัน และโทษอาญาตามมาตรา 144

ความรับผิดเมื่อจ่ายช้าแบ่งเป็นสามชั้น ตั้งแต่ดอกเบี้ยที่เกิดอัตโนมัติ เงินเพิ่มกรณีจงใจ ไปจนถึงโทษอาญาที่พนักงานตรวจแรงงานดำเนินการได้

  • ดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปีระหว่างผิดนัด มาตรา 9 วรรคหนึ่งกำหนดว่าถ้านายจ้างไม่จ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด ค่าล่วงเวลาในวันหยุด และเงินที่ต้องจ่ายตามพระราชบัญญัตินี้ภายในเวลาที่กำหนดตามมาตรา 70 หรือไม่คืนหลักประกัน ไม่จ่ายเงินกรณีหยุดกิจการชั่วคราวตามมาตรา 75 ค่าชดเชย หรือค่าชดเชยพิเศษ ให้เสียดอกเบี้ยแก่ลูกจ้างในระหว่างเวลาผิดนัดร้อยละ 15 ต่อปี ดอกเบี้ยนี้ไม่ต้องรอให้ลูกจ้างทวงถาม และไม่ขึ้นกับว่านายจ้างมีเหตุผลหรือไม่
  • จงใจไม่จ่ายโดยปราศจากเหตุผลอันสมควร เสียเงินเพิ่มร้อยละ 15 ของยอดค้างทุกระยะเวลาเจ็ดวัน มาตรา 9 วรรคสองใช้เมื่อพ้นกำหนดเจ็ดวันนับแต่วันที่ถึงกำหนดจ่าย เงินเพิ่มนี้คิดจากยอดที่ค้างจ่ายเป็นรอบ รอบละเจ็ดวัน ไม่ใช่ต่อปี ค้างเงินเดือน 300,000 บาทของพนักงานทั้งทีมไว้หนึ่งเดือนในลักษณะจงใจ อาจมีเงินเพิ่มถึง 4 รอบหรือ 180,000 บาท นอกเหนือจากดอกเบี้ย ส่วนจะถือว่าจงใจหรือมีเหตุอันสมควรหรือไม่เป็นข้อเท็จจริงที่พนักงานตรวจแรงงานหรือศาลแรงงานพิจารณาเป็นรายกรณี
  • ทางหยุดดอกเบี้ยและเงินเพิ่มเมื่อมีข้อพิพาท มาตรา 9 วรรคสามกำหนดว่าถ้านายจ้างพร้อมจะจ่ายและนำเงินไปมอบไว้แก่อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือผู้ที่อธิบดีมอบหมายเพื่อจ่ายให้ลูกจ้าง นายจ้างไม่ต้องเสียดอกเบี้ยหรือเงินเพิ่มตั้งแต่วันที่นำเงินไปมอบไว้ ใช้ได้ในกรณีที่เถียงกันเรื่องจำนวนหรือตัวผู้รับ ไม่ใช่กรณีไม่มีเงินจ่าย
  • โทษอาญาตามมาตรา 144 นายจ้างที่ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรา 70 หรือมาตรา 76 ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ โดยมาตรา 124/1 กำหนดว่าถ้านายจ้างปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานภายในเวลาที่กำหนด การดำเนินคดีอาญาเป็นอันระงับ การรีบจ่ายตามคำสั่งจึงเป็นทางปิดความเสี่ยงคดีอาญา
  • ขั้นตอนเมื่อลูกจ้างไปร้อง มาตรา 123 ให้ลูกจ้างยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ลูกจ้างทำงานหรือที่นายจ้างมีภูมิลำเนา มาตรา 124 ให้พนักงานตรวจแรงงานสอบสวนและมีคำสั่งภายในหกสิบวันนับแต่วันรับคำร้อง ขยายได้อีกไม่เกินสามสิบวัน เมื่อมีคำสั่งให้จ่าย นายจ้างต้องจ่ายภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ทราบหรือถือว่าทราบคำสั่ง หากไม่เห็นด้วย มาตรา 125 ให้นำคดีไปสู่ศาลแรงงานได้ภายในสามสิบวันนับแต่วันทราบคำสั่ง แต่นายจ้างที่เป็นฝ่ายฟ้องต้องวางเงินต่อศาลเต็มจำนวนตามคำสั่งก่อนจึงจะฟ้องได้ ถ้าไม่ฟ้องภายในกำหนด คำสั่งนั้นเป็นที่สุด
ประมาณดอกเบี้ยและเงินเพิ่มเมื่อจ่ายค่าจ้างช้า

ใส่ยอดค่าจ้างที่ค้างจ่าย (รวมทุกคนที่ค้างในงวดนั้น) และจำนวนวันที่จ่ายช้ากว่ากำหนดตามมาตรา 70 เพื่อดูดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปีตามมาตรา 9 วรรคหนึ่ง และเงินเพิ่มร้อยละ 15 ต่อรอบเจ็ดวันที่อาจตามมาถ้าถูกวินิจฉัยว่าจงใจไม่จ่ายโดยปราศจากเหตุผลอันสมควรตามวรรคสอง

  • ดอกเบี้ยระหว่างผิดนัด 15% ต่อปี (เกิดทุกกรณี)—
  • จำนวนรอบเจ็ดวันที่พ้นกำหนดแล้ว—
  • เงินเพิ่ม 15% ของยอดค้างต่อรอบ (เฉพาะกรณีจงใจไม่จ่าย)—
  • ยอดที่อาจต้องจ่ายรวมถ้าถูกชี้ว่าจงใจ (เงินต้น + ดอกเบี้ย + เงินเพิ่ม)—

ตัวเลขนี้เป็นค่าประมาณ คิดดอกเบี้ยแบบไม่ทบต้นตามจำนวนวันต่อ 365 วัน และนับเงินเพิ่มเฉพาะรอบเจ็ดวันที่ครบแล้ว การนับวันเริ่มผิดนัด การวินิจฉัยว่าจงใจหรือมีเหตุอันสมควร และโทษอาญาตามมาตรา 144 เป็นดุลพินิจของพนักงานตรวจแรงงานและศาลแรงงานในแต่ละกรณี

วางระบบเงินเดือนและบัญชีไม่ให้เสี่ยง และทำอย่างไรเมื่อเงินสดไม่พอจริง

ปัญหาจ่ายเงินเดือนช้ามักไม่ได้มาจากความตั้งใจ แต่มาจากการไม่มีระบบเตือนล่วงหน้าว่าเงินสดสิ้นเดือนจะพอหรือไม่ และไม่รู้ว่าทางเลือกไหนทำได้ตามกฎหมาย

  • กันเงินเดือนไว้เป็นรายการแรกของแผนเงินสด เงินเดือน ประกันสังคม และภาษีหัก ณ ที่จ่ายของพนักงานเป็นภาระที่มีกำหนดเวลาตามกฎหมายและมีดอกเบี้ยเงินเพิ่มสูงกว่าเจ้าหนี้การค้าทั่วไป ควรตั้งเป็นรายการจ่ายลำดับแรกในประมาณการเงินสดรายสัปดาห์ และกันเงินสำรองอย่างน้อยหนึ่งรอบเงินเดือนไว้ในบัญชีแยก
  • ถ้าจำเป็นต้องเลื่อน ให้เจรจาเป็นหนังสือก่อนถึงกำหนด ข้อตกลงที่เป็นประโยชน์แก่ลูกจ้าง เช่น จ่ายบางส่วนก่อนในวันกำหนดและจ่ายส่วนที่เหลือพร้อมดอกเบี้ยในวันที่ระบุชัด พร้อมลายมือชื่อลูกจ้างรายคน ช่วยลดข้อโต้แย้งเรื่องจงใจ แต่ไม่ลบล้างสิทธิของลูกจ้างที่จะเรียกดอกเบี้ยตามมาตรา 9 และไม่ใช่การยินยอมให้หักค่าจ้างตามมาตรา 76
  • พนักงานลาออกหรือถูกเลิกจ้าง ปิดยอดให้ครบภายในกำหนด กรณีเลิกจ้างต้องจ่ายค่าจ้างงวดสุดท้ายและเงินอื่นที่มีสิทธิภายในสามวันนับแต่วันเลิกจ้าง ควรเตรียมใบสรุปค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา วันหยุดพักผ่อนประจำปีที่ยังไม่ได้ใช้ และเงินอื่นที่ต้องจ่ายตามกฎหมายไว้ล่วงหน้า ไม่รอรอบจ่ายเงินเดือนถัดไป
  • บัญชีรับรู้ค่าใช้จ่ายตามเกณฑ์สิทธิ แม้ยังไม่ได้จ่าย เงินเดือนของเดือนที่พนักงานทำงานต้องบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายและตั้งเป็นเงินเดือนค้างจ่ายในเดือนนั้น ส่วนภาษีหัก ณ ที่จ่ายตามมาตรา 50 แห่งประมวลรัษฎากรเกิดเมื่อจ่ายเงินได้จริง การจ่ายช้าข้ามเดือนจึงทำให้ยอดใน ภ.ง.ด.1 ของแต่ละเดือนไม่ตรงกับเงินเดือนตามบัญชี ควรทำกระดาษทำการกระทบยอดไว้เพื่ออธิบายเมื่อถูกตรวจ และดอกเบี้ยหรือเงินเพิ่มที่จ่ายให้พนักงานต้องแยกบันทึกจากค่าจ้างให้ชัดเจน
  • เมื่อได้รับหนังสือจากพนักงานตรวจแรงงาน ให้ตรวจยอดกับทะเบียนลูกจ้างและเอกสารการจ่ายค่าจ้างที่นายจ้างมีหน้าที่จัดทำ ชี้แจงพร้อมหลักฐานภายในเวลาที่กำหนด และถ้ามีคำสั่งให้จ่าย การจ่ายภายในสามสิบวันทำให้คดีอาญาระงับตามมาตรา 124/1 ส่วนการฟ้องศาลต้องวางเงินเต็มจำนวนก่อน จึงไม่ใช่วิธีซื้อเวลา
เช็กระบบจ่ายค่าจ้างของกิจการก่อนสิ้นเดือนนี้0/6
  • สัญญาจ้างหรือข้อบังคับการทำงานระบุวันจ่ายค่าจ้างชัดเจน และจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา และค่าทำงานในวันหยุดอย่างน้อยเดือนละหนึ่งครั้งตามมาตรา 70
  • ประมาณการเงินสดรายสัปดาห์แสดงยอดเงินเดือน ประกันสังคม และภาษีหัก ณ ที่จ่ายของงวดถัดไป และมีเงินสำรองอย่างน้อยหนึ่งรอบเงินเดือนในบัญชีแยก
  • ไม่มีการหักค่าจ้างนอกเหนือจากรายการที่มาตรา 76 อนุญาต รายการที่ต้องมีความยินยอมมีหนังสือยินยอมที่ลูกจ้างลงลายมือชื่อตามมาตรา 77 และยอดหักไม่เกินร้อยละ 10 ต่อรายการและหนึ่งในห้าของเงินที่มีสิทธิได้รับ
  • มีขั้นตอนปิดยอดพนักงานที่ถูกเลิกจ้างให้จ่ายครบภายในสามวันนับแต่วันเลิกจ้าง และพนักงานที่ลาออกได้รับค่าจ้างงวดสุดท้ายตามกำหนดจ่ายปกติ
  • ถ้าเคยจ่ายช้า ได้คำนวณและจ่ายดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปีของยอดที่ค้างตามจำนวนวันที่ผิดนัดให้พนักงานแล้ว และเก็บหลักฐานการจ่ายไว้
  • บัญชีตั้งเงินเดือนค้างจ่ายในเดือนที่เกิดค่าใช้จ่าย และมีกระดาษทำการกระทบยอดเงินเดือนตามบัญชีกับยอดใน ภ.ง.ด.1 และแบบประกันสังคมของแต่ละเดือน

การจ่ายค่าจ้างให้ตรงเวลาเป็นต้นทุนที่ถูกที่สุดเมื่อเทียบกับดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี เงินเพิ่มร้อยละ 15 ทุกเจ็ดวัน และความเสี่ยงคดีอาญาที่ตามมา หากต้องการให้ CKH Accounting ช่วยวางประมาณการเงินสดที่กันเงินเดือนไว้ล่วงหน้า ตรวจระบบเงินเดือนและรายการหักค่าจ้างให้สอดคล้องกับกฎหมายแรงงาน หรือดูแลการยื่น ภ.ง.ด.1 และประกันสังคมให้ตรงกับการจ่ายจริงทุกเดือน ติดต่อปรึกษาเราได้ที่นี่

บทความนี้เป็นแนวทางทั่วไปเพื่อความเข้าใจภาพรวมหน้าที่ของนายจ้างในการจ่ายค่าจ้างตามกำหนดเวลา (อัปเดต พ.ศ. 2569) อ้างอิงพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 และที่แก้ไขเพิ่มเติมถึงฉบับที่ 7 พ.ศ. 2562 มาตรา 5 มาตรา 9 มาตรา 70 มาตรา 76 มาตรา 77 มาตรา 123 มาตรา 124 มาตรา 124/1 มาตรา 125 และมาตรา 144 และประมวลรัษฎากร มาตรา 50 ตัวเลขดอกเบี้ยและเงินเพิ่มในบทความเป็นการคำนวณโดยประมาณ การวินิจฉัยว่านายจ้างจงใจไม่จ่ายโดยปราศจากเหตุผลอันสมควรหรือไม่ และการลงโทษตามมาตรา 144 ขึ้นกับข้อเท็จจริงแต่ละกรณี ควรปรึกษาผู้สอบบัญชี ที่ปรึกษากฎหมายแรงงาน หรือสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ก่อนนำไปใช้จริง

มีคำถามเกี่ยวกับบัญชีหรือภาษี? ปรึกษาผู้สอบบัญชีรับอนุญาตได้ฟรี

ปรึกษาฟรี